circolore header content

schatkistzwemmen300

Stel: het is heerlijk warm en zonnig. Je staat aan de rand van een stromende rivier en kijkt naar al het water dat voorbij stroomt. Gedachten komen steeds meer tot rust. Durf je in het water te springen en je mee te laten voeren?

Durf je zo gek te zijn? En als in de rivier springennu eens symbool staat voor overgave aan al je talenten en mogelijkheden?

Voor gezondheid, vertrouwen, plezier en verbinding met anderen? Durf je dan te springen, de bekende grond onder je voeten los te laten en je mee te laten varen in de stroom van het leven?

Mmm….met zo’n intentie wil ik wel een sprong wagen in een echte rivier. Vakantie of niet. Aan de ene kant ‘maak’ ik graag mijn eigen leven en heb het ook graag in de hand. En aan de andere kant is er de stroom van het leven zelf die zich daar niets van aantrekt en haar eigen weg gaat. Een stroom waar ik niet veel over te zeggen heb: aantrekkelijk, avontuurlijk. Wanneer ik vertrouwen laat winnen van onzekerheid ben ik al gesprongen voor ik het weet.

Twee kanten van de medaille

Bij lastige situaties, of problemen als je ze zo wilt noemen, willen veel mensen het liefst hun leven (en vaak ook een collega of partner) anders ‘maken’: zo ‘maken’ dat ze nergens meer last van hebben. Is op een warme vankantiedag springen in een stromenderivier genoeg? Ik denk het niet. Dat is slechts de helft van de medaille.

De andere kant van de medaille staat voor je reflecterende en gedragsgerichte praktische kant. Wat is precies je ‘last’? Hoe zou de situatie er uitzien zonder ‘last’? Welke mogelijkheden en oplossingen zitten verstopt in die keren dat de situatie wat minder ‘lastig’ was? Welke mogelijkheden en oplossingen ga je in praktijk brengen?

Deze vragen komen uit de vier stappen van Oplossingsgericht werken, een bekendestroming binnen coaching en therapie. Ik zal deze vier stappen in notendop beschrijven zodat je voor of na de sprong in de rivier wat concrete handvatten hebt voor het omgaan met lastige situaties in de praktijk.

Relaxt beginnen

Voorafgaand aan de eerste stap: Hoe ga je beginnen? Doel is relaxt te starten. Er zijn vele manieren: A. Koop een mooi notitieboekje. Noteer daarin je voortgang en nieuwe oplossingen. Als je het niet meer weet, wordt dit jouw boekje “met alle antwoorden”. Bedenk zelf een titel voor het boekje. B. Zoek een vrijwilliger die de onderstaande vragen aan je stelt, die doorvraagt bij onduidelijkheden en een luisterend oor biedt bij een kop koffie of een biertje. C. Neem de uitgeprinte vragen mee in je broekzak. Maak een wandeling en stop op het meest idyllische plekje waar je eerst languit in het gras gaat liggen. Na gemijmer over van alles en nog wat neem je de vragenlijst door. D. Wees creatief. Bedenk zelf een manier om ontspannen en nieuwsgierig te beginnen.

schatkistzwemmen300

Stap 1. Probleem onderkenning

Oplossingsgericht werken spreekt over problemen en niet over lastige situaties. Het is een misvatting binnen oplossingsgericht werken dat je geen aandacht mag besteden aan het probleem. Het gaat om de manier waarop je aandacht aan je probleem geeft.

Precieze oorzaken zijn niet zo interessant volgens deze methode. Dat komt omdat bij complexere problemen DE oorzaak meestal niet te vinden is. Daarnaast speelt er nog het kip-ei verhaal, dit gaat over circulaire causaliteit. Bijvoorbeeld: je kan niet goed met je bemoeizuchtige collega opschieten. Is hij dan de oorzaak van je probleem? Of ligt het aan jouw eigen manier van opstellen waardoor hij zo reageert? Is hij het ei en jij de kip, of andersom?

Stel jezelf de volgende vragen:

  • Wat is je probleem?
  • Binnen welke context speelt je probleem zich af?
  • Hoe hindert het probleem je?
  • Wat heb je al bedacht en uitgeprobeerd? Wat hielp?
  • Welke hulpbronnen heb je tot nu toe ingezet?
  • Nog eens samenvattend: wat is de kern van je probleem?

Voordat je verder gaat …
Voordat je verder gaat: Hoe sta je er nu voor na de eerste stap? Hebben frustraties en gevoelens de overhand genomen? Ben je met je hoofd in de valkuil geschoten van oorzaken zoeken en analyseren hoe de ander in elkaar zit? Kalmeer eerst en doe iets met je lijf. Zo kun je ontspannen en aanwezig aan de volgende stap beginnen.

Ik noem een paar mogelijkheden. A. Flink gefrustreerd? Mep je frustratie eruit met volleybal, tennis of een potje voetbal. B. In je hoofd? Masseer je gezicht en nek en ga met stevige vingers door je haren. Met volle hand wrijf je jezelf af. Van hoofd naar schouders en armen. Van hoofd naar borst, buik en voeten. En doe het zelfde voor de achterkant. C. Wees opnieuw creatief, bedenk wat jou het snelst uit je hoofd haalt en in je lichaam brengt. Zorg dat je ontspannen en aanwezig aan de volgende stap begint.

Stap 2. Stel dat ... je probleem is van de aardbodem verdwenen

Wat is er in de plaats gekomen van je probleem?Hoe merk je dat er succes is?Wat gaat er beter of anders?Welk gedrag van jou is veranderd?Waar ben je trots op omdat je dat gedaan hebt?Hoe helpt het je wanneer je deze situatie hebt bereikt?

Door deze vragen visualiseer je een positieve situatie waarin de huidige problemen zijn opgelost. Door de toekomst in te duiken ervaar je even hoe het zou kunnen zijn. Dat geeft energie en een positieve impuls om verder te gaan. Laat je niet afleiden door pessimistische duiveltjes die zeggen: “dat lukt nooit.” Als de mensheid daar naar geluisterd had zouden we nog steeds in het stenen tijdperk rondlopen. Wij mensen hebben nu eenmaal de potentie om met problemen om te gaan op een oplossingsgerichte manier. Voorwaarde is wel dat je zelf aan de slag wilt gaan en verandering niet van de ander af laat hangen.

En…Hoe ben je door de tweede stap heen gekomen? Vol energie en vertrouwen? Of wat cynisch en ongelovig ten aanzien van een positieve afloop? In het laatste geval: vraag je zelf of je de situatie, ondanks je bedenkingen toch een nieuwe kans wilt geven.

schatkistzwemmen300

Stap 3. De kracht van de positieve uitzondering: gaan putten uit de schatkist

Deze stap is dé switch van probleemgericht denken naar oplossingsgericht denken. De aanname in de derde stap is dat je zelf degene bent die oplossingen ter beschikking heeft. Ga dus graven in je eigen schatkist met mogelijkheden en oplossingen. Hoe doet je dat?

Door je te richten op uitzonderingen. Geen enkel probleem treedt constant op; er zijn altijd uitzonderingen. In het dekken en uitzoeken van uitzonderingen schuilt het begin van de oplossing. Een uitzondering draagt een boodschap met zich mee voor de oplossingsrichting. Bij deze stap gedraag je je als een praktijkgerichte detective: iemand die met een vergrootglas de uitzonderingen doorneemt. Het is nu van belang dat je realistisch en genuanceerd aan de slag gaat.

  • Wanneer deed het probleem zich minder voor?
  • Wat was er anders?
  • Welk gedrag en omstandigheden hebben dit mogelijk gemaakt?
  • Wat veroorzaakte de uitzondering?
  • Wat was jouw bijdrage?
  • Waar kun je jezelf voor complimenteren?

Persoonlijk vind ik dit een geweldige stap. Gedachten als ‘het is toch altijd zo’; ‘je kan er de klok op gelijk zetten’ hebben geen schijn van kans.

Tussenstand …
Hoe ben je uit stap drie gekomen? Verrast door wat je dekt hebt? Ik hoop het, want het is gemakkelijk om over uitzonderingen heen te kijken en je vast te zetten in: ‘zo gaat het nu eenmaal’.

Stap 4. Kleine stappen werken het best

Voorwaarde voor de laatste stap is vertrouwen en openheid. Vertrouwen houdt in dat je met een positieve insteek aan de slag gaat. Openheid heb je nodig om werkelijk waar te nemen wat de effecten zijn van de oplossingen die je gaat toepassen. Bij deze vierde stap gedraag je je als een daadkrachtige en nieuwsgierige nazaat van het stenen tijdperk: al doende onsstaatsucces.

  • Welke kleine stap kun je morgen al zetten?
  • Is er een drempel waar je over heen moet bij de uitvoering?
  • Hoe kun je die drempel het makkelijkst beslechten?

Deze manier van met problemen en oplossingen omgaan combineert praktijk met refelctie en het onderzoeken van het glas dat half vol is in plaats van half leeg. Zo kun je je zelf afvragen:

  • Wat verandert er na de kleine stap die je genomen hebt?
  • Wat werkte?
  • Wat zijn de positieve uitzonderingen?
  • En zijn in deze uitzonderingen nieuwe oplossingen te vinden?

En zo ga je verder … van oplossing naar oplossing die voortkomt uit je eigen schatkist vol mogelijkheden. En ondertussen in de rivier van het leven meestromend. Schatkistzwemmen als je nu snapt wat ik bedoel!

Succes met aan de slag gaan!

Dank aan:
Maria Roelofs

© Helena Kwaaitaal. Alle rechten voorbehouden. Je kunt het artikel of delen hieruit elders publiceren onder vermelding van: © Helena Kwaaitaal - www.circolore.nl. Stel mij hiervan op de hoogte!

Is er veel gaande in je huidige levensfase?

Gun jezelf een aantal bijeenkomsten ter verdieping, heling en koersbepaling. Neem contact op voor een oriënterend gesprek.

Behoefte aan verdiepingsmomenten? Ontvang inspiratie en praktische tips.

Schrijf je in voor de E-zine (6 keer per jaar) en ontvang gratis de vierdelige serie: Leef je boven je macht of onder je kracht?

Talenten en levens-loop-baan

Loopbaan als levenspad

Qua loopbaan sta je diverse keren op kruispunten, vaak  ingeleid door gebeurtenissen met impact: vervelende arbeidsverhoudingen en reorganisatie of juist enorme carrierekansen, overspannenheid en/of de hoogte- en dieptepunten in je privéleven.

Lees meer

Herstel en re-integratie

Herstel bij overspannenheid en ziekte is meer dan alleen fysiek herstel.

Ziekte haalt je uit de dagelijkse modus. Je wordt geconfronteerd met thema's als kwetsbaarheid versus kracht, afhankelijkheid versus onafhankelijkheid, keuzes maken en hoe contact te onderhouden met je omgeving.

Lees meer

Workshops en intervisie


Met alle ervaring door de jaren heen, uitgebreid repertoir, creativiteit en een gezonde dosis eigenheid verzorg ik intervisie en workshops over diverse onderwerpen.

Lees meer

Schokkende gebeurtenissen

Schokkende of traumatische gebeurtenissen rammelen je door elkaar.

Circolore begeleidt bij het verwerken waarbij aandacht is voor overmatig opgeslagen stress in het lichaam, emoties, concusies en betekenisgeving. DIt is op basis van Somatic Experiencing.

Lees meer

Cookies maken het eenvoudiger voor ons om onze diensten te leveren. Met het gebruik van onze website geef je ons toestemming om cookies te gebruiken.
Meer informatie Ok