circolore header content

kasteelscenario300

Daar ben je dan: in de warmte en het ongewisse van een nieuw land, cultuur en taal. Zwoegende hersens gecombineerd met een enthousiaste drive om die nieuwe taal te leren.

 

Soms onzeker, soms gefrustreerd en ongeduldig om eindeloos moeilijke woorden te herhalen. Woorden die nu, zoveel tijd later, als vanzelfsprekend je mond uitrollen. Heerlijk! Heb je dit wel eens meegemaakt? We gaan verder: Tijdens je talig ‘geworstel’ of verantwoord gezegd ‘leerproces’, houden enkele medereizigers zich opvallend stil. Liever niets te zeggen of het bekende Engels er maar bij halen dan te blunderen.“Waarom zou ik al die inspanning doen, ik heb nu eenmaal geen talenknobbel zegt een van hen.” Herken je hier iets van?

Je kunt dit ook bekijken vanuit andere activiteiten in een andere setting zoals een vergadering, cursus, congres of onder collega’s.Geïnspireerd door de Amerikaanse onderzoekster Carol Dweck en Rita Dinther een Nederlandse onderzoekster m.b.t. breinleren wil ik het thema ‘een leven lang leren’ (zoals de onderwijsraad dat graag promoot), een goede en nieuwsgierige boost te geven.

Onder twee motto’s:

1. Elke wijze uil is begonnen als een uilskuiken

Een leuke spreuk van de Bond zonder Naam, België. Benieuwd wat zij hier over vertellen? Lees verder

2. De zwarte band haal je niet na één keer oefenen.

De gele band trouwens ook niet, hoeveel talent je ook hebt.Nieuwsgierig? In voor een experiment? Beantwoord dan eerst de volgende vragen:

1. Wat was een taak/activiteit in je werk en in je privé leven dat je onlangs gemakkelijk afging? Ben je werkzoekend? Neem dan een taak/activiteit rondom het verwerven van een nieuwe baan. Sta daar eens wat langer bij stil en schrijf wat reacties op: wat denk en voel je dan als dit je zo gemakkelijk lukt?

2. Bedenk een taak/activiteit in je werk en in je privéleven dat onlangs nieuw of pittig was. Je kwam er niet zomaar opeens uit. Hoe ging je daar mee om? Sta eens wat langer stil bij deze situatie en schrijf wat reacties op. Wat denk je dan, wat voel je dan? Wat doe je dan?

Hoe reageren kinderen op moeilijke en gemakkelijke opdrachten?

Carol Dweck deed een onderzoek met 9-10 jarige kinderen. Eerst gaf ze hen een gemakkelijke opdracht en keek hoe ze hier op reageerden. De manier waarop ze feedback gaf was verschillend. De ene groep kinderen complimenteerde ze voor hun inspanning, de andere groep voor hun slimheid. Vervolgens gaf ze hen een moeilijkere opdracht die echt zwoegen met zich mee bracht. Wat voor effect had dit op de twee groepen kinderen?

Kijk maar eens naar dit filmpje!

  • Wat herken jij?
  • Als je weer terugkijkt naar je antwoorden over een makkelijke en een moeilijke taak/situatie.
  • Wat herken je dan?
  • En als je kinderen hebt: wat zie je bij je eigen kinderen? Complimenteer je hen dat ze zo slim zijn of complimenteer je hen voor hun inspanning en doorzettingsvermogen?

Met het stimuleren van inspanning en doorzettingsvermogen train je het groeiscenario in jezelf.

Intelligentie en vaardigheden zijn geen vaststaande gegevens. Het brein wordt tegenwoordig niet voor niets vergeleken met een spier: als je het traint kan het meer. Het groeiscenario, ook wel growth mindset genoemd, bestaat uit een aantal prachtige grote bladeren:

  • Ik kan meer leren dan ik denk!
  • Geniet van uitdagingen! Jaaaaahhh ik zet mijn tanden erin!
  • Door fouten maken groei ik!
  • Oefen, ga door en houd vol als het tegen zit!
  • Leer van kritiek en succesvolle anderen!

kasteelscenario300

Het kasteelscenario: blijf bij wat je kan om falen en fouten voorkomen

Het tegenovergestelde noem ik het kasteelscenario van leren: vast zitten in het mooie kasteel van wat je wel kan en wat je gemakkelijk afgaat. Want capaciteiten en intelligentie is nu eenmaal iets wat je niet al teveel kunt veranderen. Grote uitdagingen aangaan kost (te)veel inspanning. En veel inspanning leveren is alleen maar bewijs dat je er nu eenmaal niet goed bent, je hebt dat specifieke talent niet. Daarnaast zijn uitdagingen erg risicovol: Bij falen kom je niet meer slim en capabel over. Kritiek krijgen en fouten maken ligt nogal gevoelig. De oordelaar en criticus in jou kan goed werk doen, zowel naar anderen als naar jezelf. Nee, daarom liever het bekende.

Allemaal elementen van een fixed mindset, zoals Carol Dweck het noemt. Het kasteelscenario leidt gemakkelijk tot versmalling: het blijven uitvoeren van dezelfde taken en activiteiten. Dat lijkt mooi en efficiënt, alleen jammer van onbenut potentieel en groeimogelijkheden, zowel voor jezelf als voor de organisatie waarin jij werkt.

Een vraag vanuit vriendelijke nieuwsgierigheid:

1. Zijn er op het moment activiteiten die je aanpakt vanuit het kasteelscenario? En: hoe bevalt dat? Hoe gaat het eigenlijk met de kasteelheer en de kasteelvrouw? En om nog even door te gaan in het beeld van het kasteel: Staan er paarden te trappelen in de stallen die wel een tocht naar buiten willen maken? En op wat voor gebied?

2. Welke nieuwe of bestaande activiteiten zou je wel eens willen aanpakken vanuit ‘meer’ groeiscenario?
Om op pad te gaan is het een en ander nodig.

Veiligheid en verbinding

Bij teveel ‘gevaar’ en stress hebben je hersens wel iets anders te doen dan nieuwe dingen leren. Bijna automatisch komt je systeem in de vecht, vlucht, bevriesstand. Het is nodig om daar van te herstellen voordat je nieuwe dingen kan leren. Kleine baby’s hebben behoefte aan menselijk contact met een geruststellende stem, aanraking en een liefdevolle blik wanneer een situatie beangstigend of bedreigend voor hen is. De veilige hechting die ontstaat draagt bij aan innerlijke veiligheid en het kunnen hanteren van stressvolle en onveilige situaties. Met een natuurlijke nieuwsgierigheid gaan deze kleintjes dan op pad om de wereld te verkennen.

Als volwassene hebben we nog steeds anderen nodig die helpen om ons veilig en op ons gemak te voelen wanneer stress explosief omhoog schiet. Dit kan heel simpel: een vriendelijke blik of een geruststellende klop op de schouder, wat woorden van herkenning en fouten mogen maken. Binnen de traumabegeleiding wordt dit het ‘social engagement system’ genoemd. Een (over)strest zenuwstelsel kan dan kalmeren.

“Maar je moet veiligheid toch ook uit jezelf halen?” Zal je misschien zeggen. Natuurlijk én daarnaast zijn wij als sociale wezens gelukkig niet alleen op de wereld: een prettig contact stimuleert en doet een mens nu eenmaal goed.

Vraag: Hoe kan jij voor een veilige groeisetting zorgen?

Versterking van de weg in je brein die het groeiscenario stimuleert

Gedachtenpatronen die het kasteelscenario of juist het groeiscenario stimuleren zijn een soort wegen in je hersenpan. Is een weg heel bekend en uitgesleten dan zal je bijna automatisch zonder na te denken die weg nemen. Maar nieuwe wegen kunnen ook gemaakt worden. Kleine paadjes kunnen comfortabele snelwegen worden. Dit vraagt om gerichte aandacht en herhaling en genieten van positieve veranderingen. Een glimlach of een schaterlach is een groeizaam zonnetje in het groeiscenario! Praktisch betekent het groeiscenario ook het verdelen en oppakken van taken die collega’s,een team, een organisatie binnen een gezond groeiscenario houdt.

Suggestie: Schrijf eens drie tips aan jezelf om je groeiscenario een boost te geven. Plak deze op je computer, zodat je ze elke dag bewust kunt doornemen.

Aandacht voor vitaliteit

Met een goede dosis vitaliteit is het veel makkelijker om je paard te zadelen en op pad te gaan en een activiteit vanuit het groeiscenario op te pakken. Is vitaliteit een issue voor jou? Download hier de vitaliteitscan waarbij je je je eigen vitaliteit eens onder de loep kan nemen.

kasteelscenario300

Geef het voorbeeld: ben het 'groeiscenario'

Door de wonderlijke wereld van spiegelneuronen pikken wij mensen gemakkelijk stemmingen, gedachten, intenties op van anderen. Kijk maar hoe fanatiek iedereen wordt bij een belangrijke voetbalwedstrijd! Wil je meer groeiscenario met je collega’s of in een specifiek project? Dus in plaats van iemand uit het kasteelscenario te praten kun je ook zelf het groeiscenario ‘leven’: begin er zelf mee!

Hardop in groeiscenario taal praten zet al iets in werking. Behaalde resultaten kun je complimenteren vanuit de geleverde inspanning en het overwinnen van obstakels. Successen vieren, ook bij de tussenstappen: het kan allemaal verrassend uitwerken.

Aan de slag? Bespreek dan eens hardop met wat collega’s, vrienden of kinderen: Welke fout heb je de afgelopen tijd gemaakt die je iets geleerd heeft? Waar heb je vandaag flinke inspanning op geleverd? Hoe ben je over een tegenslag heen gekomen? Welk succes kun je vieren? (denk ook aan kleine successen) en wat heb je daar in geleerd?

Ik wens je veel plezier, voldoening en succes!

Inspiratiebronnen:
Carol S. Dweck – Mindset. The new psychology of success.
Lezing Ria van Dinther. NOBCO juni 2014
www.eduratio.be artikel “Naar school om iets te leren, ook bij een leervoorsprong.”
Sue Gerhardt- Waarom liefde zo belangrijk is. Hoe de liefde voor je baby zijn hersenen vormt.

© Helena Kwaaitaal. Alle rechten voorbehouden. Je kunt artikelen of delen hieruit elders publiceren onder vermelding van: © Helena Kwaaitaa l- www.circolore.nl. Stel mij hiervan op de hoogte!

Is er veel gaande in je huidige levensfase?

Gun jezelf een aantal bijeenkomsten ter verdieping, heling en koersbepaling. Neem contact op voor een oriënterend gesprek.

Behoefte aan verdiepingsmomenten? Ontvang inspiratie en praktische tips.

Schrijf je in voor de E-zine (6 keer per jaar) en ontvang gratis de vierdelige serie: Leef je boven je macht of onder je kracht?

Talenten en levens-loop-baan

Loopbaan als levenspad

Qua loopbaan sta je diverse keren op kruispunten, vaak  ingeleid door gebeurtenissen met impact: vervelende arbeidsverhoudingen en reorganisatie of juist enorme carrierekansen, overspannenheid en/of de hoogte- en dieptepunten in je privéleven.

Lees meer

Herstel en re-integratie

Herstel bij overspannenheid en ziekte is meer dan alleen fysiek herstel.

Ziekte haalt je uit de dagelijkse modus. Je wordt geconfronteerd met thema's als kwetsbaarheid versus kracht, afhankelijkheid versus onafhankelijkheid, keuzes maken en hoe contact te onderhouden met je omgeving.

Lees meer

Workshops en intervisie


Met alle ervaring door de jaren heen, uitgebreid repertoir, creativiteit en een gezonde dosis eigenheid verzorg ik intervisie en workshops over diverse onderwerpen.

Lees meer

Schokkende gebeurtenissen

Schokkende of traumatische gebeurtenissen rammelen je door elkaar.

Circolore begeleidt bij het verwerken waarbij aandacht is voor overmatig opgeslagen stress in het lichaam, emoties, concusies en betekenisgeving. DIt is op basis van Somatic Experiencing.

Lees meer

Cookies maken het eenvoudiger voor ons om onze diensten te leveren. Met het gebruik van onze website geef je ons toestemming om cookies te gebruiken.
Meer informatie Ok